سال ۲۰۱۱ برابر بود با حضور مقتدرانۀ اسپانیایی‏ های بارسلونا بر بام فوتبال باشگاهی اروپا و جهان. هم‏چنین در سال ۲۰۱۱ قطر، کشوری با ۱/۵ میلیون نفر جمعیت، با پشتوانۀ دلارهای نفتی خود از یک سو و هم‏چنین کسب میزبانی رقابت‏های جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲، از سوی دیگر، یکی از نقش‏ آفرینان جهان ورزش به ‏حساب می‏ آید.
مرروی بر روی‏دادهای مهم دنیای ورزش در سالی که گذشت، با فریدون شیبانی، روزنامه ‏نگار و کارشناس ورزش در هلند:

فریدون شیبانی

فریدون شیبانی: ما وقتی راجع به فوتبال سال ۲۰۱۱ فکر می‏کنیم یا به آن نگاه می‏کنیم، نام بارسلونا و ستاره‏‏ های‏اش به یادمان می‏آید. به دلیل این‏که ماه ژانویه با کاندیدا شدن سه تن از بازیکنان کلیدی بارسلونا برای بردن «توپ طلایی»، شروع شد که مسی توپ طلایی را برد؛ و در خاتمه، بارسلونا با درو کردن همۀ جام‏ها، توانست جام جهانی باشگاهی را هم در ژاپن ببرد.
از این نظر، با توجه به پیروزی بارسلونا در جام‏ های داخلی اسپانیا و پیروزی بزرگ بارسلونا در لیگ قهرمانان اروپا که گام آخر و مهم‏ترین گام اش در خاک انگلیس و در برابر تیم مقتدری مانند منچستر یونایتد بود که سه بر یک بازی را برد -به طوری که خود آلکس فرگوسن هم اعتقاد داشت که حق بارسلونا بود که برنده بشود و قهرمان بشود- من جایگاه بارسلونا را در سال ۲۰۱۱ خیلی ویژه می‏دانم. در همین ماه هم مسی، یک بار دیگر، از طرف فیفا مرد سال جهان می‏شود و این مجموعۀ طلایی را کامل می‏کند.

آقای شیبانی، لئونل مسی که سال گذشته توپ طلایی را برد و همان‏طور که گفتید، امسال هم بدون شک فوتبالیست سال خواهد بود؛ در سال ۲۰۱۱ در رویارویی ‏اش با کریستانا رونالدو، ستارۀ پرتقالی باشگاه رئال‏ مادرید موفق بود و هم‏چنین گواردیولا، مربی بارسلونا، در برابر مورینیو، مربی رئال مادرید. فکر می‏کنید این موفقیت‏ها در سال ۲۰۱۲ هم ادامه پیدا کند؟

باید توجه داشت که سن آدمی مانند رونالدو و لئونل مسی، سن هنوز پایینی است، حتی برای رسیدن به اوج؛ و یک نکتۀ مهم هم این است که مسی این عنوان بزرگ و این موقعیت خیلی عالی را در نبود هیچ بازیکن خوبی به ‏دست نیاورده است. بازیکنی که نام بردید، رونالدو، یکی از چهره ‏های برجستۀ فوتبال جهان و یکی از نوابغ روز فوتبال است.
از این نظر ما می‏توانیم امیدوار باشیم که با توجه به بازی‏هایی که این بازیکنان برای تیم‏ های باشگاهی ‏شان دارند انجام می‏دهند، یعنی رونالدو برای رئال مادرید و مسی برای بارسلونا، این موفقیت‏ها ادامه پیدا می‏کند. هرچند که این دو بازیکن هنوز در تیم‏های ملی ‏شان نتوانسته ‏اند آنی باشند که در باشگاه‏شان بوده ‏اند و شاید این از نبوغ و یک‏سری خلاقیت‏‏های آدم‏هایی سرچشمه بگیرد که رهبری می‏کنند.

آقای شیبانی، در ارتباط با نکات درخشان فوتبال سال ۲۰۱۱ صحبت کردیم. بپردازیم به نکات تاریک این سال. در این ارتباط، چه نکات تاریک و تیره ‏ای در فوتبال سال ۲۰۱۱ وجود داشت؟

اگر بخواهیم به ‏طور خلاصه و کوتاه بگوییم، بدون شک مسئلۀ فسادی که در سطح بالای فوتبال و در ردۀ رهبری فیفا و همین‏طور کنفدراسیون‏های قاره ‏ها پیش آمد، لکۀ سیاهی بود بر آن همه گسترشی که فوتبال در سال‏های اخیر و فیفا در دهه‏ های اخیر داشته. متأسفانه این مسئله متوجه آسیا هم شد که بن همام، رییس کنفدراسیون آسیا، در مسئلۀ رشوه دادن و تبانی‏ ها نقش مؤثری داشت و کنار گذاشته شد.
از این رو، این مسئلۀ تبانی‏ و حتی اوباش‏گری‏هایی که در بعضی صحنه‏ ها شد، نژادپرستی‏ هایی که در بعضی میدان‏های فوتبال، از سوی تماشاگران و متأسفانه از سوی بازیکنان بزرگ و ملی‏ پوش دنیا نمایان شد ، مسائلی بودند که بر فوتبال دنیا سایه انداخت.

آقای شیبانی، در آخرین روزهای سال ۲۰۱۰ میلادی، فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) میزبانی جام جهانی ۲۰۱۸ را به روسیه داد و خصوصاً میزبانی جام جهانی ۲۰۲۲ را به قطر داد که انتخابی بسیار بحث‏ برانگیز و جنجال‏ برانگیز بود. ولی این مسئله سبب شد که قطر، بدون شک، در سال ۲۰۱۱ یکی از نقش ‏آفرینان جهان ورزش باشد.

بدون شک! یعنی همان‏طور که می‏گوییم بن‏ همام یک نقطۀ سیاه در رهبری کنفدراسیون فوتبال آسیا بر جای گذاشت، به دست آوردن میزبانی جام جهانی که نقطۀ اوج فوتبال است، گرچه جای حرف داشت، در برابر رقبایی که می‏توان گفت سابقه هم داشته ‏اند، ولی به ‏هرحال آوردن جام جهانی به کشورهایی که تا حالا این جام را میزبانی نکرده بودند، خود کار بزرگی بود.
حال که صحبت از قطر است، در نظر بگیرید که قطر در همین یک ساله، چه موفقیت‏هایی در زمینه ‏های حتی داخل زمین داشته است. یعنی ما می‏بینیم که تیم "السد" قطر که در برابر تیم‏های باشگاهی‏ ایران موفقیتی نداشت، در موقعیتی قرار گرفت که توانست حتی در خاک کرۀ جنوبی، قهرمان باشگاه‏های آسیا بشود و تیم میزبان را شکست بدهد؛ و این جامی که به ‏طور انحصاری در دست تیم‏های شرق آسیا (تیم‏های ژاپنی و کره‏ ای) بود، به غرب آسیا و کشور قطر بیاید.

از طرف دیگر، می‏بینیم که قطری‏ ها آمده ‏اند شروع کرده ‏اند به خریدن تیم‏های بزرگ اروپایی، مثلاً تیم "پاریس سن ‏ژرمن" فرانسه و استخدام آدم‏های نام‏داری که می‏تواند تحولی در تیم پاریس‏ سن ‏ژرمن ایجاد کند و حتی این تیم را یک‏بار دیگر بیاورد در عرصۀ بالای فوتبال اروپا قرار بدهد. جایی که ادعای حتی قهرمانی قاره را داشته باشد. آمدن بازیکنی مانند بک‏هام به این تیم، می‏تواند انگیزه‏‏ هایی ایجاد کند و با ستاره ‏های دیگر، از پاریس سن ‏ژرمن یک مدعی بزرگ بسازد.
الان هم می‏بینیم که سیل عرب‏ها با دلارهایی که دارند، آمده به سمت تیم‏های بزرگ. می‏خواهم بگویم این جام جهانی ‏ای که میزبانی‏ اش به قطر کوچک رسیده، به نوعی فعل و انفعال مثبتی در فوتبال این کشور ایجاد خواهد کرد؛ حتی در صحنۀ بین المللی.

آقای شیبانی، در همین زمینه، قطر موفق شد میزبانی مسابقاتی مانند جام جهانی ۲۰۱۵ هندبال را کسب کند و یا با سرمایه ‏گذاری‏های دیگر، مسابقات مهم دوچرخه ‏سواری را به قطر برده، هم‏چنین مسابقات دوو میدانی، مسابقات تنیس و … بسیاری معتقدند که آمدن قطر و دلارهای نفتی قطر در سال ۲۰۱۱، زیاد هم نکته ‏ی مثبتی نیست و بسیاری همین دادن میزبانی جام جهانی ۲۰۲۲ را از طرف فیفا به قطر، مقصر این مسئله می‏دانند. نظر شما در این زمینه چیست؟

همان‏طور که در مورد فوتبال گفتم که برای میزبانی جام جهانی، کشورهایی نام‏شان جلوتر از قطر برده می‏شد که شانس داشته باشند، بدون شک در رشته ‏ی هندبال هم وقتی کشور فرانسه با آن سابقه و امکانات می‏آید داوطلب می‏شود، یعنی کشوری که خودش قهرمان جهان است، می‏آید که میزبانی کند و این میزبانی به قطری می‏رسد که در هندبال آسیا هم نمی‏توانیم بگوییم قدرت اول است، یک سری مسائل پیش می‏آورد. مسائلی که در همین فوتبال هم به نتیجه ‏ی نامطلوبی از نظر رشوه، فساد مالی و… می‏رسد.
نمی‏شود این‏ها را منکر شد. در همین فوتبالی که ما صحبت از پیشرفت‏ اش در قطر می‏کنیم، از آن سو هم سروصداهایی هست از بابت این‏که این مسائل یک سری فعالیت‏های زیرزمینی را در پی دارد و یک سری، (بخواهیم راحت صحبت کنیم) بده و بستان‏هایی می‏شود که به هرحال جز تباهی و تاریکی چیز دیگری نیست.
ما از یک طرف باید به این مسئله که میزبانی جام جهانی هندبال در سال ۲۰۱۵ به قطر داده می‏شود، مثبت نگاه کنیم، که این کشور دارد سرمایه‏ گذاری می‏کند و از نظر امکانات واقعاً عالی دارد کار می‏کند؛ ولی از طرف دیگر، نمی‏توانیم چشم‏مان را ببندیم بر نقش دلارهایی که بی ‏دریغ دارد خرج می‏شود.

آقای شیبانی، اما در دیگر ورزش‏های جهان، در سال ۲۰۱۱، چه نکاتی شایان ذکر است؟

البته منهای این‏که بخواهیم جام جهانی فوتبال بانوان در آلمان را نام ببریم یا همین‏طور جام جهانی ‏های رده‏ های پایین‏تری که نتایج‏شان و نمایشی که داشتند، می‏توانست آینده ‏ی فوتبال را تأمین کند، در رشته ‏های دیگر، فرضاً تنیس را در نظر بگیریم. درست است که رافائل نادال دچار مصدومیت شد و یا فدرِر در اوایل این بحث را پیش آورد که دیگر کارش تمام است، ولی خواه ‏ناخواه، ظهور جک‏اویچ به عنوان قدرتی که آمد نفر اول بشود را داشتیم که سکوی اول تنیس مردان را گرفت.
همین‏طور در مسابقات "فرمول ۱" اتومبیل‏رانی، می‏بینیم سباستین فِتِل آلمانی برای دومین بار و سومین‏ بار قهرمان شمارۀ ۱ دنیا در سال ۲۰۱۱ می‏شود.
می‏توان به دو و میدانی و شنا اشاره کرد که آقای یوسان بولت کسی است که المپیک سال ۲۰۱۲ را می‏تواند رونق بدهد. چون دو سال پی ‏درپی، منهای ۱۰۰متری که شاید یک‏ هزارم ثانیه در حرکت سریع خطا داشت و طلا را نبرد، در ماده‏ های دیگر مدال طلا را گرفت. بنابراین او می‏تواند تمام طلاها را که در ماده ‏های تخصصی‏ اش است، یک بار دیگر درو کند. یا مثلاً فلپس امریکایی در شنا.
به این ترتیب، المپیکی که در پیش داریم را می‏توانیم یکی از جذاب‏ترین المپیک‏های تاریخ این بازی‏ها بدانیم. المپیک سال ۲۰۱۲، در حقیقت می‏تواند کارنامه ‏ای برای سال ۲۰۱۱ باشد که فکر می‏کنم خیلی چیزها را مشخص می‏کند.