وصف مکان یکی از عناصر الزامی واقع گرایی است.
نام بردن از یک شهر می تواند آغازی برای یک شعر واقع گرا باشد. اما باید دید که شعر به ذکر نام اکتفا می کند یا این که در ادامه، تصویری واقعی از آن شهر و مکان می سازد یا نه.

غزل حافظ با مطلع "خوشا شیراز و وضع بی مثالش"، البته یادی از این شهر می کند، اما در کلیت خود واقع گرا نیست. تنها عبارات یا واژه هایی که در این شعر به واقعیت ارجاع می دهند، نام مکان هاست:

"ز رکن آباد ما صد لوحش الله که عمر خضر می‌بخشد زلالش
"میان جعفرآباد و مصلا عبیرآمیز می‌آید شمالش"...

از اسامی مکان ها که بگذریم، هیچ نشانه ای از واقع گرایی در غزل حافظ نمی بینیم.

بدیهی است که هیچکس از غزل فارسی انتظار واقع گرایی ندارد. اما از ترانه سرایی معاصر می توان چنین توقعی داشت.
متأسفانه، بسیار اندک اند ترانه هایی که این انتظار را برآورده کنند.

ترانۀ سروده ترانه هایی برای تهران – قسمت اول گوش کنید (10:38)     31/12/2009 by فرید وهابی ترانه هایی برای تهران – قسمت دوم گوش کنید (11:42)     07/01/2010 by فرید وهابی

تهران امروز نه شهری است چندان زیبا و نه چندان دلپذیر. با این حال بدون تردید می توان آن را دوست داشت و حتی عاشقش بود. می توان از علاقه و وابستگی به این شهر شلوغ و اضطراب آور سخن گفت، می توان خاطرات کودکی یا جوانی را که در این شهر گذشته به یاد آورد و سپس در قالب شعر ریخت، اما نیازی نیست که به خاطر این علائق و دلبستگی ها، حتماً شهر تهران را "زیبا" توصیف کرد.

در سنت ادب فارسی، "تعریف کردن" باید اغراق آمیز باشد. اگر چیزی را دوست می داریم، در توصیف آن غلو می کنیم. پس دلبستگی و رابطۀ عاطفی با شهر و دیار هم باعث می شود که در سخن گفتن از آن به راه اغراق برویم.
بدین ترتیب، تهران در نگاه شاعر می شود زیباترین شهر، یا شهر نور و شادی...

در ذهن و شیوه های سنتی، قابل قبول نیست که به چیزی، کسی، یا شهری عشق بورزیم و در عین حال از زشتی ها، ضعف ها و ناهنجاری های آن سخن بگوییم.

نتیجه آن است که ترانه هایی که در بارۀ تهران سروده شده، تقریباً همگی مملو است از ستایش ها و تعریف های غلو آمیز، بی معنا و بی نمک.

The Ways گروه

خوشبختانه در چند سال اخیر کارهایی ساخته شده که بالاخره از این سنت فرسوده فاصله گرفته و با اشاره به برخی خصوصیات تهران امروزی، قدمی به سوی واقع گرایی برداشته اند.