سه شنبه 13 دسامبر 2011
کنفرانس دوربان: بحران زیست محیطی تحت الشعاع بحران مالی و اقتصادی جهانی قرار گرفته است
REUTERS/Shayne Robinson/Greenpeace/Handout
نوشتۀ آرش ادیب زاده

در حاشیه‏ ی کنفرانس بین ‏المللی سازمان ملل متحد در ارتباط با تغییرات آب و هوایی که در شهر دوربان آفریقای جنوبی برگزار شد، بسیاری از کارشناسان و دست‏ اندرکاران حفاظت از محیط زیست نتایج تحقیقات خود را منتشر ساختند.

نتایجی که اکثراً اخبار ناخوشایندی را با خود همراه داشت و البته حاکی از آن است که نشست‏های پیاپی مسئولین زیست‏ محیطی و آب و هوایی سازمان ملل متحد، تا به حال تأثیرات لازمه را بر وضعیت وخیم کرۀ زمین پدید نیاورده و بدین ترتیب کرۀ خاکی ما به سرعت به سوی یک فاجعه ی زیست‏ محیطی در حرکت است.
بنا بر یکی از همین گزارشات که توسط دو شرکت فعال در زمینه ‏ی کربن به چاپ رسیده، وعده و وعیدهای دولت‏ها در ارتباط با کاهش میزان تولید گازهای گل‏خانه ‏ای کشورهای‏شان، برای دست‏یابی به هدف کنترل فرایند گرمایش دمای کره ‏ی زمین به میزان حداکثر دو درجه تا سال ۲۰۲۰، نه تنها تا به حال عملی نشده است، بلکه در صورت رعایت آن، باز هم میزان قول و قرارهای ذکر شده، پایین ‏تر از حد نصابی است که برای دست‏یابی به این هدف دو درجه ‏ای لازم است.
بنا بر همین گزارش، از دوران پیش از انقلاب صنعتی در جهان تا به حال، دمای متوسط کرۀ زمین ۰/۸درجه افزایش یافته است.
حال پژوهش‏گران و متخصصین سازمان ملل در نشست سال ۲۰۰۹ کپنهاگ تاکید داشتند که برای جلوگیری از تشدید وخامت تغییرات جوی و آب و هوایی و در نتیجه، پیش‏گیری از فجایع زیست ‏محیطی که می‏تواند حاصل از آن باشد، باید میزان تولید گازهای گل‏خانه‏ ای کشورها به حدنصابی معین پایین آید تا دمای متوسط کره ‏ی زمین نسبت به دوران قبل از انقلاب صنعتی، حداکثر دو درجه افزایش یابد.
ولی گزارش مذکور خاطرنشان می‏سازد که در حال حاضر میزان تولید گازهای گل‏خانه ‏ای به حدی است که دمای متوسط کرۀ زمین نسبت به قبل از توسعه ‏ی صنعتی در جهان، به میزان سه‏ ونیم درجه افزایش خواهد یافت. یعنی تقریباً دو برابر بیشتر از مرز خطر اعلام شده توسط پژوهش‏گران و کارشناسان آب و هوایی و زیست‏ محیطی.
شایان ذکر است که آمار و ارقام منتشر شده توسط نگارندگان این گزارش، کاملاً با آخرین آمار آژانس بین‏ المللی انرژی و هم‏چنین آخرین گزارش برنامه ‏ی محیط زیست سازمان ملل متحد، هم‏خوانی دارد و کاملاً هم‏گام است.
از سوی دیگر، مجله‏ ی معتبر علمی "پژوهش" که به زبان فرانسه منتشر می‏شود، نتایج تحقیقات محققی را به چاپ رسانده که با بسیاری از دیگر تحقیقات، از لحاظ شیوه ‏ی کاری متفاوت است و در محافل علمی و تخصصی زیست‏ محیطی و آب و هوایی بسیار مورد توجه قرار گرفته است.
بدین ترتیب، خانم لیز بارنه‏و که خود را روزنامه ‏نگار و مورخ حرفه ‏ای آب و هوایی معرفی می‏کند، با بررسی عوامل علمی و مقایسه‏ ی آن‏ها با تاریخ تغییرات جوی کرۀ زمین، مشکلات کنونی آب و هوای کرۀ خاکی ما را به شش بخش تقسیم کرده است و تاکید دارد که باید رسانه ‏ها و دست‏ اندرکاران سعی کنند با ساده ‏سازی مسائل علمی، جهانیان را با این شش مورد آشنا سازند تا همگان به ‏خوبی متوجه شوند که فرایند گرمایش کرۀ زمین چه پیامدهایی را می‏تواند با خود به همراه داشته باشد.
در وهله‏ ی اول، وی تاکید دارد که فرایند گرمایش، متوجه اقشار پایین جو زمین است و در نتیجه تمام جو گرم‏تر نمی‏شود.

Reuters/Mike Hutchings

مسئله ‏ی بعدی این است که دمای آب اقیانوس‏ها در پنجاه سال گذشته افزایش یافته و این خود سبب می‏شود که بسیاری از مناطق یخچالی که با اقیانوس‏ها در تماس هستند، به مرور کوچک شده، کم‏ کم از بین بروند.
همین پدیده سبب می‏شود که میزان آب اقیانوس‏ها و دریاها در سراسر جهان بالا رود و شدت یابد؛ به ‏طوری که در قرن بیستم، آب دریاها سالانه یک یا دو میلیمتر بالا می‏رفت، ولی اکنون در برخی نقاط، آب دریاها سالانه یک سانتی‏متر بالا می‏رود.
در ادامه، وی به پدیده‏ ی روزافزون کوچ بسیاری از انواع جانوری به سوی نیم‏کره ‏ی شمالی اشاره می‏کند؛ به ‏طوری که در سال‏های اخیر بسیاری از پرندگان مهاجر و پروانه ‏ها از جنوب به شمال مهاجرت می‏کنند که این خود حاکی از فرایند گرمایش کره ‏ی زمین است؛
و سرانجام، مشکل از بین رفتن بخش اعظم "پرمافروست" کره ‏ی زمین، یعنی نقاطی که همیشه یخ‏زده بوده، مثل دشت‏های پهناور سیبری؛ به این دلیل که قشرهای سطحی زمین دیگر فقط گرم نمی‏شود، بلکه گرمایش زمین به اقشار پایین‏ تر هم رسیده و بدین ترتیب پرمافروست از بین می‏رود.
در پایان نشست دوربان، بسیاری از فعالان حفا‏ظت از محیط زیست، سازمان ملل متحد را به باد انتقاد گرفتند. چرا‏که گذشته از عدم دست‏یابی به نتایج دل‏خواه در این نشست، مسئولین سازمان ملل تصمیم بسیار عجیبی برای کنفرانس بعدی گرفتند.
در حالی‏که دو کشور قطر و کره ‏ی جنوبی نامزد میزبانی نشست بعدی آب و هوایی در سال ۲۰۱۲ بودند، سازمان ملل اعلام کرد که این کنفرانس در دوحه، پایتخت قطر، برگزار خواهد شد. کشوری که با در نظر گرفتن میزان جمعیت‏ اش، در مقایسه با دیگر کشورها، آلوده کننده ‏ترین کشور جهان به حساب می‏ آید و بالاترین میزان تولید دی‏ اکسید کربن سرانه‏ ی جهان را دارا است. یعنی حتی بیشتر از میزان چین و امریکا. در حالی‏که کره ‏ی جنوبی یکی از موفق‏ترین کشورهای جهان در زمینه‏ ی حفاظت از محیط زیست و هم‏چنین کاهش تولید گازهای گل‏خانه‏ ای در جهان به‏ حساب می‏آید.
معترضین به این انتخاب، یادآوری می‏کنند که در سال‏های آینده وضعیت قطر وخیم‏تر هم خواهد شد. خصوصاً که قرار است جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ در تابستان در این کشور برگزار شود؛ زمانی که دمای متوسط هوا نزدیک به ۵۰ درجه‏ ی سانتی‏گراد است و قطر قصد دارد ورزشگاه‏هایی بسازد با تهویه ‏ی مطبوع که خود یکی از آلاینده ‏ترین صنایع جهان به حساب می‏ آیند.
 

بر چسب ها : علم و دانش - علمی
نظرات
واکنش شما به این مقاله
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
این آزمایش نشان می دهد که پاسخگو، کامپیوتر یا یک پایانۀ الکترونیکی نیست
Image CAPTCHA
حروفی را که در تصویر می بینید (بدون فاصله گذاشتن میان آنها) وارد کنید
Close