چهارشنبه 16 نوامبر 2011
آیا انسان به راز زندگی جاودان دست یافته است؟
DR
نوشتۀ آرش ادیب زاده

نتایج تحقیقات گروهی پژوهش‏گر فرانسوی که روز اول ماه نوامبر در مجله ‏ی معتبر علمی "ژن و توسعه" منتشر گشت، نه تنها انقلابی در علم پزشکی و خصوصاً ژن ‏شناسی به ‏حساب می‏ آید، بلکه به عقیده‏ ی بسیاری از کارشناسان، معجزه‏ ای است که می‏تواند آینده ‏ی بشریت را تغییر دهد.

بدین ترتیب، پژوهش‏گران انستیتوی ژن ‏شناسی، وابسته به مرکز ملی تحقیقات پزشکی فرانسه و دانشکده ‏ی پزشکی شهر مون‏ پلیه، واقع در جنوب این کشور، موفق شده‏ اند برای نخستین بار، سلول‏های فرسوده و سال‏خورده‏ ی انسان را بار دیگر جوان کنند و حتی به مرحله ‏ی نخست ب‏وجود آمدن‏شان بازگردانند.
حال ببینیم قبل از چنین کشفی، علم پزشکی در مورد پیری سلول‏های انسان چه برداشتی داشت؟
همواره دانشمندان بر این عقیده بودند که سلول‏هایی که به پایان عمر خود می‏رسند، دیگر توانایی تکثیر و تولید دیگر سلول‏هایی همانند خود را ندارند و در این مرحله از پیری سلولی، در واقع اعضای بدن نیز به همین دلیل کم‏ کم فرسوده شده و یا به ابتلا به بیماری‏های مختلفی منتهی می‏شود و به مرگ افراد می‏ انجامد؛ و بدین ترتیب هرچه افراد سال‏خورده ‏تر باشند، میزان چنین سلول‏هایی در بدن‏شان بیشتر است و پیری سلولی برابر است با پایان دوران عمر آن‏ها و در نتیجه، پایان عمر فرد سال‏خورده.
تا به حال پزشکان و پژوهش‏گران، گذر از این مرحله و مرز پیری سلول‏ها را غیرقابل بازگشت می‏دانستند و برای‏شان ایجاد تغییر و تحولی در این زمینه، غیرممکن بود. اما این معجزه به لطف پژوهش‏های گروه محققین زیر نظر ژان مارک لومتر فرانسوی امکان ‏پذیر شده‏ است و آن‏ها موفق شده ‏اند سلول‏های کاملاً سال‏خورده را بار دیگر به حالت اولیه ‏ی خود بازگردانند.
این کشف بزرگ می‏تواند در وهله ‏ی اول به بیمارانی امیدواری دهد که با مشکلات بسیاری روبرو هستند و پزشکان خواهند توانست با استفاده از سلول‏های خود افراد، بار دیگر اعضای بیمار آن‏ها را به حالت اول بازگردانند و به ‏طور مثال، قلب، کبد، کلیه، لوزالمعده و حتی نورون‏های مغز را کاملاً جوان و از نو بسازند.
هم‏چنین این تحقیقات و نتایج درخشان آن، به پژوهش‏گران کمک خواهد کرد تا بتوانند تحقیقات خود را بر روی سلول‏های بنیادی ب‏راحتی انجام دهند. چرا که تا بحال مجبور بودند از سلول‏های بنیادی جنین استفاده کنند که این امر در بسیاری از محافل پزشکی بحث‏ انگیز بود و در بسیاری از کشورها ممنوع اعلام شده بود. حتی از تابستان امسال در فرانسه.
حال چرا تا ب‏حال فقط بر روی سلول‏های بنیادی جنین فعالیت می‏شد؟ به این دلیل که در آغاز، سلول‏های جنین همگی با یک‏دیگر شباهت دارند و به مرور زمان و تکثیرشان، کم‏ کم متفاوت می‏شوند و تبدیل به سلول‏های نورون، سلول‏های قلب، پوست، خون، استخوان و دیگر سلول‏های ویژه‏ ای که تشکیل دهنده‏ ی تمامی اعضای بدن انسان هستند.
البته در سال ۲۰۰۷ گروهی پژوهش‏گر ژاپنی موفق شده بودند که سلول‏های بنیادی‏ ای خلق کنند که همان ویژگی‏های سلول‏های بنیادی جنین را داشته باشد.
پژوهش‏گران ژاپنی با تزریق مخلوطی از چهار ژن مختلف که به وسیله‏ ی ویروس به مرکز سلول ارسال می‏داشتند، سلول‏ها را طوری تغییر می‏دادند که همان ویژگی سلول‏های بنیادی جنین را پیدا می‏کردند و بار دیگر می‏توانستند به سلول‏های اعضای مختلف بدن تبدیل شوند.

DR

ولی این تکنیک فقط و فقط برای سلول‏های افراد جوان امکان‏پذیر بود و به هیچ‏وجه در ارتباط با سلول‏های پیر قابل اجرا نبود و با در نظر گرفتن این‏که اکثر بیماری‏ها و مشکلات گوناگون هنگامی رخ می‏دهد که افراد سال‏خورده و در نتیجه سلول‏های آن‏ها پیر هستند، عمل‏کرد گروه پژوهش‏گران ژاپنی برای درمان افراد بی‏فایده بود.
ولی همین تحقیقات و نتایج بسیار مهم‏ اش سبب شد که در آن زمان پژوهش‏گران فرانسوی بخواهند با ایجاد تغییراتی، این تکنیک را بر روی سلول‏های سال‏خورده نیز پیاده کنند.
به مرور زمان و تکثیر پیاپی سلول‏های اعضای بدن، ویژگی‏های سلول تغییر می‏یابد و هرچه سلول پیرتر می‏شود و دو سر کروموزوم‏ های‏ش که "تلومر" نام دارد، کوتاه و کوتاه‏تر می‏شود، سلول‏ها که مدام فعالیت خود را زیر نظر دارند، هنگامی که تلومرها بیش از اندازه کوتاه می‏شود، ناگهان از تکثیر خود دست می‏کشند و این همان مرحله‏ ی پایانی و مرگ سلولی است که تاکنون برای پژوهش‏گران نقطه‏ ی غیرقابل برگشت به ‏حساب می‏آمد.
پژوهش‏گران فرانسوی فعالیت خود را بر روی سلول پوست انسان آغاز کرده‏ اند و پس از ماه‏ها تحقیقات مختلف و افزودن ژن‏های دیگر به مخلوط چهار ژن پژوهش‏گران ژاپنی، موفق شده ‏اند با شناسایی دو ژنی که مخلوط معجزه ‏آسا را به شش ژن می‏رساند، سلول‏های سال‏خورده را بار دیگر جوان کنند.
به گفته ‏ی ژان مارک لومتر، سلول‏های جدید کاملاً با سلول‏های اصلی فرد مورد آزمایش یکی هستند و تنها دیگر هیچ اثری از سال‏خوردگی و گذر زمان در آن‏ها دیده نمی‏شود.
نخستین نتایج مثبت تحقیقات‏شان بر روی سلول پوست فردی ۷۴ ساله انجام گرفت و برای گامی فراتر نهادن، پژوهش‏گران فرانسوی نخست سلول‏های فردی ۹۲ ساله و سرانجام مردی ۱۰۱ ساله را مورد آزمایش قرار دادند و این‏بار معجزه انجام شد و سلول‏های ۱۰۱ ساله تبدیل به سلول‏های بنیادی شدند، با همان ویژگی‏های خود، ولی بدون اثرات سوء گذشت زمان؛ و در واقع سلول‏های ۱۰۱ ساله، همانند زمانی شدند که سلول‏های بنیادی جنین ب‏وجود آمده بود.
حال نتایج این تحقیقات در آینده‏ای نه چندان دور، چشم ‏اندازهای جدیدی را برای علم پزشکی و درمان بسیاری از بیماری‏ها پدید می‏آورد. از یک سو، تمامی بیماری‏های مربوط به پیری سلولی، مانند آلزایمر، پارکینسون، آرتروز و یا بیماری‏های قلب و عروق و از سوی دیگر، مبارزه با بیماری‏های ناشی از پیری زودرس سلول‏ها، مانند "سندروم ورنر" و یا "تریزومی ۲۱".
البته در افقی دورتر، این کشفیات راه را برای تولید دوباره ‏ی اعضای بدن باز می‏گشاید و بدین ترتیب گامی دیگر به سوی آرزوی دیرینه ‏ی انسان؛ یعنی زندگی ابدی!
 

نظرات (2)
تا كي by Anonyme
واکنش شما به این مقاله
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
این آزمایش نشان می دهد که پاسخگو، کامپیوتر یا یک پایانۀ الکترونیکی نیست
Image CAPTCHA
حروفی را که در تصویر می بینید (بدون فاصله گذاشتن میان آنها) وارد کنید
Close