چهارشنبه 28 سپتامبر 2011
آلزایمر بیماری قرن
DR
نوشتۀ آرش ادیب زاده

روز بیست و یکم سپتامبر برابر بود با "روز جهانی مبارزه با بیماری آلزایمر". هدف اصلی این روی‏داد که برای هیجدهمین سال پیاپی، به ابتکار سازمان جهانی بهداشت و سازمان ملل متحد برگزار شد، جلب توجه افکار عمومی است به اهمیت توجه به این بیماری که در سال‏های اخیر به سرعت پیشرفت کرده است.

به حدی که بنا بر آخرین نظرسنجی انجام گرفته توسط وزارت بهداشت فرانسه، در حالی که در چند دهه‏ ی اخیر ترس اصلی مردم این کشور، در درجه ‏ی اول ابتلا به بیماری سرطان بوده، اکنون اکثریت مردم از مبتلا شدن به بیماری آلزایمر می‏ هراسند.
یکی از دلایل اصلی این امر این است که برای درمان آلزایمر که از سوی پژوهش‏گران "بیماری قرن" نام گرفته است، تا به ‏حال دارو و یا راه ‏حل قطعی کشف نشده است. در صورتی‏ که به لطف پیشرفت‏های شایان توجه درمان‏های مختلف برای مبارزه با سرطان، درمان بسیاری از انواع سرطان‏های رایج، تقریباً به‏ طور کامل امکان‏پذیر شده است.

در وهله‏ ی اول، نگاهی بیاندازیم به بیماری قرن، یعنی آلزایمر و ببینیم به واقع، آلزایمر چیست؟
آلزایمر به مرور زمان، مغز را از کار می‏ اندازد و نورون‏های آن را تخریب می‏کند. در نتیجه کم‏کم "هیپوکامپ"، بخشی از مغز که مقر حافظه‏ ی نزدیک ماست، از بین می‏رود و فرد مبتلا به آلزایمر کارهایی را که در لحظاتی قبل انجام داده، به فراموشی می ‏سپارد.سپس آلزایمر به تخریب نورون‏های بخشی از مغز می ‏پردازد که به گفتار اختصاص دارند و در نتیجه، بیماران کم‏کم نمی‏ توانند به درستی حرف بزنند و مکالمه کنند.
مرحله‏ ی بعدی، تخریب نورون‏های بخش رفتاری است. یعنی بیماران ناگهان از خنده به گریه و از خوشحالی به خشم می‏گرایند. سپس نوبت به تخریب نورون‏های بخشی از مغز می‏رسد که مقر تفکرات منطقی انسان است و در این مرحله، بیماران مبتلا به آلزایمر ممکن است به کارهایی بسیار خطرناک دست بزنند؛ مثلاً روشن کردن گاز و باز گذاشتن آن و ناگهان، مشتعل کردن کبریت.
این بیماری در سال ۱۹۰۷، توسط یک روانکار آلمانی به نام آلوییس آلزایمر (Alois Alzheimer)، شناسایی شد و نام او را به خود داد.
اکنون نزدیک به ۴۰ میلیون نفر در سراسر جهان به این بیماری مبتلا هستند و بنا بر آخرین پیش‏بینی‏ های سازمان جهانی بهداشت، این رقم می‏تواند تا سال ۲۰۵۰ سه برابر شود.
ولی از سوی دیگر، بسیاری از پژوهش‏گران بر این عقیده‏ اند که به دلیل دشواری شناسایی دقیق این بیماری در بسیاری از نقاط جهان، بدون شک شمار مبتلایان به آلزایمر بسیار بیشتر از ارقام کنونی است و اگر به درستی با آن برخورد نشود، تا پایان قرن جاری، تعداد مبتلایان به آلزایمر ده‏ها برابر خواهد شد.
پژوهش‏گران متذکر می‏شوند که حتی در جوامع پیشرفته و در کشورهای صنعتی که میزان بهداشت و درمان در سطح بسیار بالایی قرار دارد، در حال حاضر نیمی از بیماران شناسایی نمی‏شوند و دوسوم بیمارانی که شناسایی شده‏ اند، تحت درمان و مداوا قرار نمی‏ گیرند.

بدین ترتیب، در کشورهای فقیر و بسیاری از کشورهای در حال رشد، آلزایمر به‏ خوبی شناخته نشده است و حتی در برخی کشورها، خصوصاً در قاره‏ ی آفریقا، افراد مبتلا به آلزایمر را دیوانه می‏ دانند و آن‏ها را از خانواده و یا از دهکده‏ ها طرد می‏ کنند. در حالی‏که یکی از بهترین راه‏های مبارزه با پیشرفت این بیماری، از انزوا خارج کردن فرد بیمار است.
اما در حال حاضر، در فرانسه بیش از ۸۰۰ هزار نفر آلزایمر دارند و بنا بر پیش‏بینی‏ های وزارت بهداشت فرانسه، این رقم تا سال ۲۰۲۰ دوبرابر خواهد شد و در هر خانواده‏ ی فرانسوی، حداقل یک نفر به بیماری آلزایمر مبتلا خواهد شد.
اما گفتنی است که فرانسه یکی از پیشرفته‏ ترین کشورها در زمینه‏ ی پژوهش و کشف درمان‏های مختلف برای مبارزه با آلزایمر است و در حالی‏که هنوز دارویی کامل وجود ندارد، در این کشور پس از شناسایی فرد بیمار، از چهار مولوکول مختلف، نه برای درمان، بلکه برای پیش‏گیری از عواقب و توسعه‏ ی بیماری در افراد استفاده می‏شود.
شایان ذکر است که تا به حال تمامی نتایج تحقیقات مختلف انجام شده در سراسر جهان، برای کشف داروی پیش‏گیری و یا درمان آلزایمر، با شکست مواجه شده است.
در این زمینه، "شورای علمی انجمن آلزایمر فرانسه" اعلام کرده که تحقیقاتی بر اساس چند مولوکول جدید در حال انجام است که در صورت دست‏یابی به نتایج مثبت، حداقل شش سال و حداکثر ۱۰ سال دیگر طول خواهد کشید تا این داروها به بازار عرضه شوند.
ولی نه تنها بیماران کنونی نمی‏توانند از آن بهره ‏مند شوند، بلکه در حال حاضر، گرچه این تحقیقات در آزمایش‏های بالینی توانسته کمی از اثرات آلزایمر را در بیماران کاهش دهد، ولی به ‏هیچ‏وجه نتوانسته از تخریب سیستم مغز و اعصاب افراد جلوگیری کند.
حال یکی از مهم‏ترین کشفیات سال‏های اخیر این است که دانشمندان پی برده ‏اند دلایل ابتلا به آلزایمر می‏توانند دست به دست هم دهند و چند عامل مختلف باشند.
در این میان، پژوهش‏های گروهی محقق دانشگاه کالیفرنیا که در حال حاضر یکی از کامل‏ترین و معتبرترین تحقیقات انجام گرفته در سطح بین‏ المللی به‏ حساب می‏آیند، حاکی از آن است که هفت عامل مختلف آلزایمر را در انسان پدید می‏آورند. این عوامل به ترتیب اهمیت عبارتند از:
سطح پایین سواد؛ چرا که کمبود فعالیت فکری مهم‏ترین عامل تخریب سلول‏های مغز به‏ حساب می‏آید و بالعکس هرچه بیشتر افراد فکر می‏کنند، کار می‏کنند و فعال هستند، در برابر آلزایمر مقاوم‏تر و قوی‏تر می‏ باشند.
عامل دوم سیگار کشیدن است.
عامل سوم نداشتن فعالیت جسمانی و کم‏ تحرکی.
اما عوامل بعدی عبارتند از: افسردگی، فشار خون بالا، چاقی بیش از حد و سرانجام دیابت.
بدین ترتیب، پژوهش‏گران معتقدند که از این به بعد باید دنبال درمانی رفت که از چند دارو و یا مولوکول مختلف تشکیل شده باشد که بتواند با تمامی این عوامل مبارزه کند.
اما در حالی‏که تا به‏ حال اکثر افراد مبتلا به آلزایمر بالای ۶۵ سال سن داشته‏ اند، اکنون در فرانسه بیش از ۵۰هزار نفر کم‏تر از ۶۵ سال دارند و مبتلا به آلزایمر می‏باشند.
به گفته‏ ی پژوهش‏گران، مهم‏ترین عامل برای مقابله و خصوصاً پیش‏گیری و مبارزه با آلزایمر "خوب پیر شدن" است. یعنی فعالیت فکری، فعالیت جسمانی، روابط عمومی و در کل عشق ورزیدن به زندگی!
 

بر چسب ها : علم و دانش - علمی
نظرات
واکنش شما به این مقاله
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
این آزمایش نشان می دهد که پاسخگو، کامپیوتر یا یک پایانۀ الکترونیکی نیست
Image CAPTCHA
حروفی را که در تصویر می بینید (بدون فاصله گذاشتن میان آنها) وارد کنید
Close