ظهور "رهبر بزرگ" در عصر سقوط دیکتاتوری

یک روز پس از اعلام درگذشت کیم جونگ ایل "رهبر کبیر" کرۀ شمالی، "رفیق محترم" کیم جونگ اون، فرزند بیست و چند ساله او به عنوان "جانشین بزرگ" معرفی و از کشور، مردم، و ارتش خواسته شد با وی، در نهایت وفا داری، بیعت کنند. در عصر سقوط دیکتاتوری ها، به قدرت رسیدن کیم جونگ اون، جوان بی تجربه و ناشناخته ای که تا سال پیش کمتر فردی از ٢٤ میلیون مردم کشورش حتی با چهره وی آشنا بود، پدیده ای است نادر.

پرده برداری از جانشین رهبر وقت کره شمالی، در ماه سپتامبر سال گذشته با دادن عنوان "ژنرال چهار ستاره" به او صورت گرفت. در کشوری که سالمندان در ساختار حکومت از نفوذ فراوان برخوردارند، نامزدی کیم جونگ اون برای رهبری کره شمالی در ظاهر با کمترین مقاومتی روبرو نشد.

کیم جونگ ایل ، پدر رهبر تازه ، که "رهبر کبیر" نامیده میشد، در سال ١٩٩٤ ، بعد از درگذشت پدرش، کیم ایل سونگ، "رهبر جاودانی" کرۀ شمالی به قدرت رسیده بود. برخلاف رهبر کنونی که سومین نسل دیکتاتوری موروثی در حزب کمونیست، دولت و ارتش کره شمالی محسوب میشود، کیم جونگ ایل برای جانشینی پدر و تصاحب قدرت به تدریج آماده شده بود.

انتخاب جانشین

وضعیت ازدواج یا ازدواج های رهبر فقید چندان روشن نیست. بر اساس گزارشهای منابع خبری کره جنوبی، وی یکبار ازدواج کرده و دست کم با سه همسرغیر رسمی دیگر نیز معاشرت داشته است. رهبر کنونی حاصل آمیختن وی با یکی از آن سه زن است.

مادر رهبر تازه به قدرت رسیده، کو یونگ-هی، متولد ژاپن، رقاصه ای بود که با رهبر فقید معاشر شده بود. وی در سال ٢٠٠٤ در اثر ابتلا به سرطان سینه درگذشت.

از رهبر درگذشته بجز جونگ اون که جوانترین فرزند او است دو پسر و یک دختر نیز باقی مانده است. فرزند ارشد دیکتاتور فقید، "جونگ نم"، ٣٨ ساله است. وی ده سال پیش ظاهرا هنگام تلاش برای ورود غیرقانونی به ژاپن و دیدار از شهرک تفریحی "دیزنی لند" در توکیو، دستگیر شد و مورد غضب پدر قرار گرفت. پیش از آن نیز حضور مرتب در کازینوهای ماکائو وی را از پدرش دور ساخته بود.

پسر دوم نیز ظاهرا فاقد استحکام شخصیت و بنا بر گفته ها، دارای نرمی زنانه در رفتار است. تنها دختر کیم جونگ ایل، و خواهر رهبر تازه، مورد علاقه خاص پدرش قرار داشت، و همسر او "جنگ سنگ تاییک"، در سلسله مراتب رهبری تا زمان مرگ کیم جونگ ایل مقام دوم را داشت.

انتظار میرود که او در نقش عمو خوانده و به عنوان کفیل غیررسمی رهبر، در کنار کیم جونگ اون جوان قرار گرفته، و او را در اداره امور کشور همراهی کند.

رهبر کنونی که حتی در مورد سن دقیق وی نیز تردید هایی وجود دارد، مدتی در "مدرسه بین المللی" سوئیس با نام مستعار به تحصیل اشتغال داشته و با زبانهای انگلیسی و آلمانی آشنا شده است. روزنامه های ژاپنی به نقل از منابع محلی زمان اقامت وی در سوئیس، از علاقه رهبر جوان به بازی بسکتبال، اسکی، طراحی کارتون، و قرار داشتن تحت تاثیر هنرپیشه هالیوودی آشنا به ورزشهای رزمی، بنام "ژان کلود وان دام" یاد می‌کنند.

به نقل از روزنامه "یونهاپ " چاپ کره جنوبی، گفته شده که رهبر جوان کره شمالی، بعد از بازگشت از سوئیس به دانشگاه وابسته به ارتش در پیونگ یانگ وارد، و در سال ٢٠٠٧ از این دانشگاه فارغ التحصیل شده است. پس از ظهور سال گذشته وی به عنوان جانشین رهبر کبیر" ، جونگ اون به سفر رسمی چین رفت.

جونگ اون در طول یک سال گذشته که به عنوان جانشین پدر پذیرفته شده، غالبا در امور داخلی حضور داشته و از این لحاظ تجارب او در زمینه مناسبات خارجی در حد تجارب اندک نظامی او است. اگرچه اعطا درجه ژنرالی چهار ستاره به او در ارتشی که رهبری آنرا مردانی با متوسط سن هفتاد سال در اختیار دارند، می‌تواند صلاحیت مداخله وی در امور خارجی را نیز توجیه کند، در عین حال رسیدن جوانی به خامی او به رهبری کره شمالی رویدادی نیست که کشورهای همسایه را نگران ملاحظات امنیتی منطقه نسازد.

خصوصیات فردی

تصویرهای تازه انتشار یافته از کیم جونگ اون، او را جوانی فربه نشان میدهد با شباهت فراوان به دیکتاتور نسل اول کره شمالی و پدر بزرگ وی، کیم ایل سونگ، بنیان گذار دیکتاتوری موروثی در حزب کمونیست و ارتش "جمهوری دمکراتیک خلق کره".

بنا بر گزارش آسوشیتد پرس و به نقل از یک آشپز ژاپنی که در خدمت رهبر درگذشتۀ کره شمالی بوده و برای وی سوشی (غذای مخصوص ژاپنی به شکل دلمه مرکب از ماهی و برنج ) تهیه می‌کرده، رهبر تازه، از لحاظ رفتار به پدر خود بسیار شبیه است.

دست کم دو انستیتوی تخصصی کره جنوبی که امور داخلی کره شمالی را از نزدیک تعقیب میکنند، در سال ٢٠٠٩ امکان جانشینی کیم جونگ اون را پیش‌بینی کردند. این پیش‌بینی در سپتامبر سال پیش جنبه رسمی یافت و در روز دوشنبه، بیستم دسامبر ٢٠١١ تحقق پیدا کرد.

سال گذشته وون سایی هون، رییس سازمان جاسوسی کره جنوبی اظهار داشت که به دلیل تشدید بیماری کیم جونگ ایل، مراتب جانشینی فرزند سوم وی سرعت فوق العاده یافته است.

نگرانی های امنیتی
بعد از انتشار خبر مرگ کیم جونگ ایل، اعلام آمادگی نظامی در کره جنوبی، چین، ژاپن و نزد ٢٩ هزار نیروهای مسلح آمریکایی که در مرز دو کره مستقر شده اند، ناشی از عدم اطلاع دنیای خارج از مراتب کامل انتقال قدرت در کره شمالی، و امکان جابجایی در سلسله مراتب رهبری و دولت آن کشور است.

کره شمالی در سال ٢٠٠٦ و ٢٠٠٩ به دو آزمایش اتمی مبادرت ورزیده و از نظر امنیتی، بزرگترین خطر منطقه ای برای کره جنوبی و ژاپن محسوب میشود.

با وجود در اختیار داشتن پلوتونیوم کافی برای تولید تا شش بمب اتمی، گمان غالب ناظران بر این است که کره شمالی هنوز به طراحی نهایی ساخت بمب اتمی، و قابلیت نصب آن بر دماغه موشک دست نیافته است.

در خطی موازی و متفاوت با مسیری که ایران برای اتمی شدن در پیش گرفته، مواد اتمی انفجاری کره شمالی، پلوتونیوم و پسمانده سوختی راکتور آب سنگین ١٥ مگاواتی این کشور است. ایران اگرچه دارای یک راکتور آب سنگین ٤٠ مگاواتی در دست ساختمان در اراک است، مسیر غنی سازی اورانیوم را انتخاب کرده و هم اکنون مواد کافی برای تولید بیش از شش بمب اتمی را در اختیار دارد.

دو کشور کره شمالی و جمهوری اسلامی ایران، بنا بر گزارشهای متعدد منابع تخصصی و همچنین آژانس بین المللی انرژی اتمی، در زمینه های موشکی و اتمی دارای همکاری نزدیک اند. به ترتیب ایران در زمینه اتمی، و کره شمالی در زمینه موشکی پیشرفتهای بیشتری نسبت به دیگری داشته اند.

از زمان بروی کار آمدن کیم ایل جونگ در سال ١٩٩٤، سیاست خارجی کره شمالی تغییر چندانی نکرد. تشدید انزوای سیاسی کره شمالی، تجربه دو قحطی ناشی از سیل، کاهش سطح زندگی و تولید ملی به نرخهای ثابت، مبادرت به اولین آزمایش اتمی در سال ٢٠٠٦ از جمله رویدادهای قابل اشاره در دوران دیکتاتوری "رهبر کبیر" است که روز شنبه در سن ٦٩ سالگی از دنیا رفت.

ظهور جوانی که از روز گذشته در منصب رهبری دیکتاتوری کمونیستی کره شمالی قرار داده شده، در عصر انحطاط دیکتاتوری‌ها ی جهان، و بخصوص همزمان با توسعه موج آزادی خواهی موسوم به بهار عرب، و سقوط حکومتهای اقتدارگرای سنتی در خاورمیانه و شمال آفریقا، پدیده ای است منحصر به فرد.
برای اولین بار در تاریخ معاصر جهان، کره شمالی به قدرت رسیدن سومین نسل رهبری در دیکتاتوری‌های جمهوری نما و بظاهر انتخابی را شاهد است.